Χειρουργική Αντιμετώπιση του Γαστρικού Καρκίνου (Καρκίνου του Στομάχου)

Ο ρόλος της χειρουργικής θεραπείας

Η χειρουργική εκτομή παραμένει η μόνη θεραπεία με πιθανότητα ίασης για τον γαστρικό καρκίνο, εφόσον δεν υπάρχουν απομακρυσμένες μεταστάσεις (δηλαδή ο καρκίνος δεν έχει εξαπλωθεί σε άλλα όργανα όπως το ήπαρ ή τους πνεύμονες). Ο στόχος είναι η ριζική αφαίρεση (δηλαδή πλήρης αφαίρεση) του όγκου με επαρκή όρια υγιούς ιστού, σε συνδυασμό με εκτεταμένο λεμφαδενικό καθαρισμό.

Σταδιοποίηση του γαστρικού καρκίνου

Πριν από την επέμβαση, γίνεται σταδιοποίηση (αξιολόγηση της έκτασης) της νόσου με αξονική τομογραφία, ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα, PET/CT και εργαστηριακές εξετάσεις. Η σωστή σταδιοποίηση καθορίζει αν ο ασθενής είναι υποψήφιος για χειρουργείο και αν θα χρειαστεί προεγχειρητική (νεοεπικουρική) χημειοθεραπεία.

Είδη χειρουργικών επεμβάσεων

1. Μερική γαστρεκτομή

Αφαιρείται το τμήμα του στομάχου όπου εντοπίζεται ο όγκος, συνήθως το κάτω ή το μέσο τμήμα. Ακολουθεί αναστόμωση (επανένωση) του υπολοίπου στομάχου με το λεπτό έντερο, ώστε να διατηρείται η συνέχεια της πεπτικής οδού. Η μέθοδος αυτή προτιμάται για όγκους που δεν επεκτείνονται προς τον οισοφάγο ή το άνω τμήμα του στομάχου.

2. Ολική γαστρεκτομή

Όταν ο καρκίνος καταλαμβάνει μεγάλο μέρος ή βρίσκεται κοντά στη γαστροοισοφαγική συμβολή (ένωση στομάχου με οισοφάγο), αφαιρείται ολόκληρο το στομάχι. Η συνέχεια του πεπτικού αποκαθίσταται με αναστόμωση του οισοφάγου απευθείας με το λεπτό έντερο (συνήθως με το νήστιδα). Ενίοτε χρειάζεται και αφαίρεση παρακείμενων οργάνων (π.χ. σπλήνα, πάγκρεας) αν υπάρχει τοπική διήθηση.

3. Λεμφαδενικός καθαρισμός

Η αφαίρεση των περιγαστρικών λεμφαδένων είναι υποχρεωτική, καθώς οι λεμφαδένες αποτελούν την πιο συχνή οδό διασποράς του γαστρικού καρκίνου. Ανάλογα με τη βαρύτητα, διακρίνουμε τον D1 καθαρισμό (μόνο γύρω από το στομάχι) και τον D2 καθαρισμό (εκτεταμένος, που περιλαμβάνει και λεμφαδένες γύρω από τις μεγάλες αγγειακές δομές του ανώτερου κοιλιακού χώρου), που θεωρείται πλέον το “gold standard” στις μεγάλες χειρουργικές μονάδες.

4. Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (λαπαροσκοπική και ρομποτική χειρουργική)

Οι νεότερες τεχνικές προσφέρουν σημαντικά οφέλη, όπως μικρότερη τομή, ταχύτερη ανάρρωση, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο και μειωμένες λοιμώξεις. Η λαπαροσκοπική και η ρομποτική γαστρεκτομή εφαρμόζονται πλέον σε εξειδικευμένα κέντρα, πάντα με βάση αυστηρά ογκολογικά κριτήρια.

5. Παρηγορικές επεμβάσεις

Σε προχωρημένη νόσο όπου η ίαση δεν είναι δυνατή, ενδέχεται να πραγματοποιηθεί παρηγορική επέμβαση για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, π.χ. γαστρική παράκαμψη (bypass), τοποθέτηση stent ή γαστροστομία για διατροφή.

Περιεγχειρητική και μετεγχειρητική φροντίδα

Οι ασθενείς συχνά λαμβάνουν συμπληρωματική χημειοθεραπεία ή/και ακτινοθεραπεία, πριν ή μετά την επέμβαση, ανάλογα με το στάδιο και τα ευρήματα του χειρουργείου.

Η διατροφική υποστήριξη (διατροφολόγος, διαιτολόγος) είναι σημαντική, καθώς πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν απώλεια βάρους ή δυσκολία στη σίτιση.
Η μετεγχειρητική παρακολούθηση περιλαμβάνει τακτικούς ελέγχους, αιματολογικές εξετάσεις και απεικονιστικό έλεγχο, για την έγκαιρη ανίχνευση πιθανής υποτροπής.

Προγνωστικοί παράγοντες & αποτελέσματα

Η πρόγνωση εξαρτάται κυρίως από το στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση, τον αριθμό των διηθημένων λεμφαδένων, το είδος και την έκταση της επέμβασης και τη συνολική υγεία του ασθενούς.

Η πενταετής επιβίωση σε πρώιμα στάδια μπορεί να φτάνει και το 70%, ενώ σε τοπικά προχωρημένα ή μεταστατικά στάδια μειώνεται σημαντικά. Η στενή συνεργασία χειρουργού, ογκολόγου και διατροφολόγου είναι καθοριστική για το βέλτιστο αποτέλεσμα.